WIADOMOŚĆ OD JEGO ŚWIĄTOBLIWOŚCI DALAJ LAMY
List skierowany do uczestników Kongresu Dialogu i Uniwersalizmu
16. sierpień 2003 r.
W XX wieku poczyniono wielkie postępy w wielu kierunkach, lecz jednocześnie okres ten oszpeciły konflikty i wojny. Smutkiem napawa myśl, iż jednym ze źródeł konfliktów były różnice religijne. Ludzie zbyt często używają religii dla celów i w zamiarach nie powiązanych z duchowością. Niestety, gdy raz zaangażowana zostaje religia, można pobudzić uczucia milionów. Oto właśnie dlaczego harmonia pomiędzy różnymi religiami jest tak ważna dla światowego pokoju. W celu rozwinięcia autentycznej harmonii, niezmiernie istotnym jest pielęgnowanie prawdziwego, wzajemnego szacunku.
Musimy pobudzać ogólnoświatowe poczucie pluralizmu religijnego, uznając uniwersalne prawdy uosabiane przez wszystkie religie. Różnice religijne nie powinny stanowić podstawy antagonizmów. Religia winna być źródłem przyjaźni oraz braterskiej i siostrzanej miłości. Wierzę, iż ludzie zaangażowani w religie ponoszą w tym zakresie specjalną odpowiedzialność.
Z jednej strony, wszystkie religie zalecają wybaczenie, cierpliwość i współczucie oraz sposoby na ich pielęgnację. Są to praktyczne wartości, które stanowią ogromną wartość przy tworzeniu dialogu. Z drugiej jednak strony, musimy niestety przyznać, iż religia jest czasami źródłem konfliktu. W takim przypadku, przyczyną jest najcześciej ignoracja i niezrozumienie oraz wynikający z nich strach. Wierzę, iż każdy z nas może przyczynić się do przeciwdziałania tym błędom poprzez angażowanie się w aktywny dialog z wyznawcami innych wiar. Nie wątpię, że wiele możemy się od siebie nawzajem nauczyć. Na przykład, z własnego do-świadczenia wiem, że istnieje wielki potencjał wzajemnego wzbogacenia w dialogu pomiędzy tradycjami buddyjską i chrześcijańską, ze szczególnym uwzględnieniem praktyki etycznej i duchowej, takiej jak praktyka miłości, współczucia, medytacji i cierpliwości. Wierzę, że wszystcy winniśmy dołożyć najwyższych starań, aby krzewić zrozumienie pomiędzy różnymi tradycjami wyznaniowymi.
Sądzę, iż równie ważne jest pamiętać, że inteligencja powinna być zbalansowana przez współczucie, a zatem w dodatku do kształtowania dobrego umysłu, powinniśmy również pielęgnować dobre serce. Kładzenie zbyt dużego nacisku na sam intelekt może prowadzić do wzrostu naszych problemów, lecz, z drugiej strony, całkowite ignorowanie go doprowadziłoby do zatarcia większości różnic pomiędzy ludźmi a zwierzętami. Zatem, bystry umysł i dobre serce należy rozwijać harmonijnie. Stosownym jest to nie tylko dla ludzi wierzących, lecz dla wszystkich, bez względu na rasę, kutlurę czy przynależność polityczną, którzy uwa-żają się za członków rodziny ludzkiej i patrzą na sprawy z większej i dalszej perspektywy.
Otuchy dodaje mi fakt, iż w tym roku w Warszawie odbędzie się III Europejski Kongres Uniwersalizmu i Dialogu. Chętnie dowiem się do jakich praktycznych wniosków doszliście. Pozdrawiam wszystkich uczestników i ofiaruję moje modlitwy za powodzenie waszych dyskusji.
tłum. Aleksandra Kulesza
Świadectwo i misja IV Europejskiego Kongresu Dialogu i Uniwersalizmu
Ku prawdziwej-mądrej Młodej Polsce, Młodej Europie, Młodej Ludzkości:
EUFORIA POCZĄTKÓW i PEWNOŚĆ POJEDNANIA SYNTEZY,
POZYTYWNOŚĆ, OPTYMIZM - mimo wszystko
Jean Lacroix już ponad pół wieku temu pisał o oczyszczających funkcjach ateizmu. Odegrał on istotnie w tamtych czasach dziejową, choć ambiwalentną rolę - by przez wyzwanie ćwierć wieku później ofiarować prawdopodobnie największy fenomen dwóch tysiącleci chrześcijaństwa i to w sprzężeniu nie tyle z interpretowaniem, ile przede wszystkim z istotnie dialektycznym przemienianiem świata.
Człowiek, który „OBJĄŁ i DŹWIGNĄŁ ŚWIAT” może utrzymać go w NIEBIE POJEDNANIA, ponad nędzą nienawiści i przerażającą „banalnością zła”, tylko wówczas, gdy, jak sam pisał w „Przekroczyć próg nadziei’, działać będzie SYNERGIA, spinająca Jana-Pawłowe NIEBO- i ZIEMIĘ sześciu, a wkrótce dziesięciu miliardów - wszak powołanych, a przynajmniej cierpiących, dążących, szukających.
Bo oto unikalne ćwierćwiecze, w którego dziedzictwie danym nam jest jeszcze żyć, zadecyduje prawie na pewno o losach Polski na dziesięciolecia, a Europy - na stulecia. Bo czy staną się One prawdziwe w etycznym, a mądre w ontologicznym sensie, w blasku świeżości poranka i zarazem, pozornie paradoksalnie, w uniwersalności syntezy?
Kongres będzie to musiał nie tyle wyjaśnić - bo gdzież to istnieje? - ile współtworzyć !
Dlatego natychmiast niezbędną staje się radykalna zmiana mentalności, metanoia, którą Leszek Kołakowski przywołał jako imperatyw na VI sympozjum Międzynarodowego Towarzystwa Uniwersalizmu w Londynie w 1994 r. - jako warunku uratowania cywilizacji.
Na IV Kongresie kierujący dziś ISUD w referacie programowym będą mówić o disruptive wisdom, którą przetłumaczymy tu jako przenikającą całość ludzkości (w tym niestety i coraz większe obszary Polski) zasadę dezintegrującą, prowadzącą rzekomo do głębi poznania, a manifestacyjnie widoczną w ekscesach ekskluzji, niszczenia, podporządkowywania słabszych, a nawet narastającej wręcz darwinowskiej „walce o przeżycie najlepiej dostosowanych”.
Najnowszym tego przejawem są powracające zasady stalinizmu, w tym „uzasadnianie” paktu Ribbentrop-Molotow, który wprost doprowadził do wywózek setek tysięcy na Sybir i do mordu katyńskiego, do jeszcze dzisiejszego wykluczania żołnierzy najliczniejszej armii podziemnej Europy z najbardziej im należnego udziału w chwale zwycięstwa nad faszyzmem.
Kongres podejmie spokojną, nie polityczną, więc doraźna, ale historiozoficzną i utrwalającą na zawsze walkę o PRAWDĘ DZIEJÓW, wydobywana z dialogu i uniwersalizmu właśnie. Będziemy dowodzić, że to zwłaszcza DIALOG INTEGRUJE i JEDNOCZY, prowadząc do POWIĘKSZANIA CZŁOWIEKA, KULTUR I ŚWIATA.
Że dialog stanowi właśnie uniting and creative wisdom - jednoczącą i twórczą mądrość, włączając ludzi i to ZAWSZE WSPÓLNIE do szerszego niż wyjściowy, definicyjnie ale niekoniecznie aksjologicznie partykularny obszar MAŁEJ OJCZYZNY (Kabatc) przez
coraz bardziej EUROPEJSKĄ, a nawet UNIWERSALISTYCZNĄ POLSKOŚĆ - aż po
w heglowskim znaczeniu - LUDZKOŚĆ DLA SIEBIE, OJCZYZNĘ LUDZI, ISTOTNIE UNIWERSALNĄ CYWILIZACJĘ - od Znanieckiego po Naipaula
W tym głębokim znaczeniu UNIWERSALIZM JEST KREACYJNY, POMNAZAJĄCY. Jak porywająco mówił Antonio Gramsci: „Jednostka może połączyć się z tymi wszystkimi, którzy pragną tych samych przemian, i jeśli te przemiany są racjonalne, może pomnożyć się niezliczona ilość razy i osiągnąć zmianę znacznie radykalniejszą niż ta, która na pierwszy rzut oka wydawała się możliwa („Żyć i filozofować” 1969 str. 22).
Kongresowy tydzień 24-31 lipca 2005 roku w dialogach wypełniających Audytorium Maximun UW ma być ukoronowaniem, najgłębszym zrozumieniem, więc osiągnięciem spokoju mądrości, przenikania z życiem, pojednania i zarazem utrwaleniem nadziei („Jesteśmy ludźmi początków” – ks. Hryniewicz, bo „Materia jest brzemienna życiem” – noblista de Duve)
To chyba nie nazbyt wiele - jak na zawsze możliwe „ostateczne” zadanie zgromadzenia filozofów ...
W czasie inauguracji:
- obejrzymy telewizyjny wykład Leszka Kołakowskiego z cyklu „Wielcy filozofowie”,
- wysłuchamy programowego wystąpienia George McLeana z USA o uniwersalizmie w 30 lecie współpracy z naszym pismem,
- zostanie przedstawiony adres do naszego Kongresu b. Ministra Informacji ostatniego polskiego Rządu na Uchodźstwie Walerego Choroszewskiego, pod jakże aktualnym tytułem „Anty-jałtańska postawa Rządów RP na Uchodźstwie jako element działalności na rzecz uniwersalizmu’,
- Prezydent Światowej Rady Badań Polonii, Andrzej Targowski z USA, jeden z współtwórców infostrady i jej zastosowań w biznesie i edukacji, otworzy perspektywę nowoczesnej polskości - kluczowe zadanie Kongresu,
- Obecny Prezydent International Society for Universal Dialogue, Steven Hicks i Prezydent-Elekt, John Rensenbring, przedstawią wyniki Kongresu ISUDU w Helsinkach 15-20 lipca 2005 r. , otwierając zarazem serie referatów o mądrości,
Problematykę nauka-technologia-technozofia otworzy poruszający w istocie referat Leszka Kuźnickiego, b. prezesa PAN, przewodniczącego Interdyscyplinarnej Międzynarodowej Rady naszego pisma, składającego się z szeregu noblistów i prezydentów światowych organizacji naukowych.
A sesja wtorkowa, kierowana przez Jana Kaczmarka, wybitnego uczonego z PAN, z udziałem wielu czołowych przedstawicieli nauk i społeczności inżynieryjnych, pozwoli zrozumieć - uporządkować istniejącą głównie spontanicznie więź między naszą codziennością a może najpotężniejszym narzędziem cywilizacji zachodniej - technologią. Zwieńczeniem tego będzie sesja, poświęcona losom człowieka i Wszechświata, w najdalej sięgającej optymistycznej wizji uniwersalizmu ks. Wacława Hryniewicza z KUL.
I tu przyjdą też fantastyczne referaty o mądrości tego, który nadał jej może najgłębsze imiona, Fryderyk Nietzsche: obydwojga Hicksów, Rensenbrinka, Rosenberga, Kriegelsteina - o amor fati, wiecznych powrotach tego samego - więc też „materii brzemiennej życiem”, „trzech przemianach”, zatracaniu w Dionizjach, euforii istnienia, „wiedzy radosnej”
Cały dzień 27 lipca poświęcony zostanie wzrastającemu z perspektywy dziesięcioleci dziedzictwu Powstania Warszawskiego - jako moralnego i historiozoficznego „Wiekuistego zwycięstwa zaranie” (Norwidowski tytuł naszego II tomu anglojęzycznego o Powstaniu). Po południu w być może pierwszym w świecie zestawieniu obejrzymy na jednym pokazie dwa filmy Andrzeja Wajdy, w biograficznie odwróconej, ale historycznie wiernej i jakże wymownej kolejności; „Korczak” i „Kanał’, sięgając tez do publikowanych na naszych łamach wyjaśnień wielkiego twórcy oraz dzisiejszych debat. Panel przygotowuje i poprowadzi gen. Ścibor-Rylski, przewodniczący ZPW, a historycy i filozofowie w jakże symbolicznej obecności licznych Powstańców, bohaterów Polski, zaczną znów debatę z neostalinowskimi interpretacjami bilansu II wojny.
Kontynuacja tego dnia będą sesje z 28 lipca, m.in. z referatem Józefa Hena „Królewska wizja polskości”, wybitnego działacza polonijnego z Denver, mgr Waltera Gołębiewskiego i Walentego Tyszkiewicza z Turkmenistanu- o wizjach polskości z niemal przeciwnych punktów Ziemi, prof. Topolskiej o kresowości kultury Europy środkowo-wschodniej, MM Drozdowskiego o znaczeniu Powstania - w pięknych i wzruszających analizach Polonii i diaspory Żydowskiej.
Zapewne jeszcze bardziej gorących debat należy oczekiwać na sesji sumującej doświadczenia okresu powojennego, zwłaszcza praktyczny dialog ewolucyjnych wizji społeczeństwa. Punktem wyjścia będzie wielka księga poświecona Janowi Szczepańskiemu, przygotowana przez red. Cofałko z Wydawnictw Sejmowych i prof. Jolantę Kulpińską z UŁ.
Swoistym zwieńczeniem tego może będzie ‘imperatyw pojednania’, przedstawiony przez ks. Michała Czajkowskiego, wzmocniony przez wybitnego hiszpańskiego filozofa.
29 lipca zaczynamy systematyzację uniwersalizmu i etapów dialogu nowatorską próbą Michaela Mitiasa z USA, różnicowaną przez szereg zagranicznych i polskich referatów, w tym znanych polskich filozofów Eugeniusza Górskiego z IfiS PAN, Lorenca z UW, Ochockiego z UW i Akademii Teatralnej, Wendlanda z AR, wielokroć zapraszanego na konferencje McLeana, reprezentującego tam godnie nasz ośrodek.
Sesje 30 lipca poświęcamy najważniejszej dla człowieka nauki, medycynie, zogniskowanej wokół dróg ku długowieczności i uzasadnionemu optymizmowi codziennej egzystencji, zmieniającej codziennie jakość życia - i właśnie jego trwałość.
Sesje ostanie poświecimy sumowaniu dorobku naukowego i edukacyjnych doświadczeń tego także dialogowego Kongresu i planowi przyszłorocznych studiów podyplomowych. One to winny doprowadzić do utworzenia w każdym domu swoistego osobistego „ośrodka sterowniczego” poznawania oraz intelektualnego porządkowania „świata człowieka”.
Już ponad 30-letnie doświadczenia międzynarodowej współpracy z ciągle rosnąca ilością światowych ośrodków dialogu i uniwersalizmu, łącznie ponad 20 europejskich, polskich i światowych kongresów, dorobek ISU i ISUD - to podstawy zbudowania prawdziwie międzynarodowych studiów D&U, prowadzonych przez uczonych z czołowych ośrodków świata.
Kongres może zaproponuje takie międzynarodowe konsorcjum edukacyjne dialogu i uniwersalizmu przodujących ośrodków wszystkich kontynentów, w oparciu o sprawnie prowadzony i dynamiczny miesięcznik
D&U, w rzeczywistej synergii z najlepszymi umysłami świata, z którymi współpraca publikacyjna stanowi powód naszej dumy. Są oni wszak autorami czy członkami Rady naszego pisma.
Regulamin udziału w Kongresie jest w 20-stronicowym pełnym programie, w tym streszczeniu podajemy tylko:
1. Twórcami IV Europejskiego Kongresu są Honorowi Goście - Powstańcy i zaproszeni Goście, członkowie Rady Programowej i Organizacyjnej, referenci i koreferenci. Ich białe identyfikatory upoważniają do wstępu na wszystkie imprezy i zabierania głosu.
2. Uczestnicy kursu dialogu i uniwersalizmu wykupują kolorowe identyfikatory (po 300 zł, ulgowe 150 zł, co upoważnia do otrzymania materiałów, hasła wejścia na platformę edukacyjna COME UW, zadawania pytań na piśmie i po zdaniu egzaminu otrzymaniu zaświadczenia, upoważniającego absolwentów uczelni do studiów podyplomowych 3-semestralnych od października 2005 r na UW lub we współpracy z uczelniami kooperującymi z D&U i COME UW.
3. Kongres jest otwarty dla obserwatorów, którzy wchodzą bez opłat, ale mogą zmienić swój statut na „uczestników kursu” w każdej chwili, także przez otrzymanie identyfikatorów od delegujących uczelni czy instytucji i NGOs.
4. Od udzielaniu głosu w dyskusji (do 3 minut) decydują przewodniczący sesji, a ich zastępcy sumują je. Pytania uczestników - wyłącznie na piśmie, twórców- w dowolnej formie.
5. Posiadacze identyfikatorów uczestniczą w towarzyskich spotkaniach i mają pierwszeństwo na pokazie filmowym oraz koncertach, otrzymają również bezpłatnie pełny program - 20 str. dowolny tegoroczny numer D&U lub tom BIBLIOTEKI DIALOGU.
6. Posiadacze identyfikatorów będą tez mieli wstęp do autokarów na uroczystości 1 sierpnia o 17 i na zamykający koncert pieśni Powstania na dziedzińcu UW.
7. Zapisy na identyfikatory warto uprzedzić e-mailem dialogue@uw.edu.pl.
Odpowiadamy na wszelkie pytania związane z Kongresem, proszę je kierować wyłącznie pod www.dialogi.net po polsku lub / or in English dialogue@uw.edu.pl
Program IV Europejskiego Kongresu Dialogu i Uniwersalizmu
Instytut Filozofii UW
Krakowskie Przedmieście 3 p. 10
00-043 Warszawa
tel. (4822) 552-37-15, 552-37-05
email: dialogue@uw.edu.pl
http://www.dialogue.uw.edu.pl
